- Với câu thơ "Một người trai chải tóc ngồi dậy/Đạp xe lại phố bàng xưa" cùng nhiều hình ảnh khác nữa, nghe đâu đều ẩn giấu một nỗi nhớ thương cái hào hoa Hà Nội thuở xưa…? - Những câu thơ này tôi viết cho bố tôi, một người thợ thêu trong một gia đình làm nghề thêu ở các phố Hàng Nón, Hàng Trống, Hàng Mành… trong những năm trước và sau 1945
Một điều chung cục, tôi kỳ vọng người đọc sẽ san sẻ và bằng những phương pháp giám định một mực hãy cùng với nhà thơ thấu hiểu tác phẩm. Có thể chị đang nhắc đến tập "Vườn ánh sáng" in năm 2008, nhưng lại tụ hợp những bài viết sau "thời đoạn" "Mùa Vu Lan" vốn thuộc về thời sinh viên và "hậu" sinh viên. - Xin cảm ơn anh!. Tôi thấy cần có nhiều diễn đàn để cho các chuyên gia và công chúng rộng rãi - cũng chính là những người phê bình từ góc độ của họ - có thể hội thoại một cách cởi mở với các cây bút trẻ.
Vậy mà thuở xưa, ngày còn niên thiếu, cũng bên hồ, bố tôi thẳng tuột học nhạc trong lớp của một vị linh mục và các nhạc sĩ. Ở đây, với tôi, viết tự do, kéo dài, dàn trải sẽ miêu tả được nhiều hơn, có thể dồn nén ý nghĩ và sự mường tưởng của mình; mặt khác, chúng mang lại hứng thí nghiệm, muốn viết cho khác đi.
Đôi khi vẫn phải có sự dồn nén, phức tạp để tả những điều giản dị nhất của cuộc sống với tính hàm súc của ngôn từ. - "Lòng ta chùa chiền" tuồng như đã nói hộ một tâm tình xuyên suốt của anh trong tập thơ này, cũng như các tập thơ trước đó: Một nỗi hoang hoải về quá cố, sự tự dằn vặt mình trong cuộc sống bữa nay? - Tôi không cảm thấy mình u hoài đến mức bỏ bẵng thực tại. - Như thế tức thị có một sự thiếu vắng phê bình với thơ? Anh có nghĩ thơ trong cuộc sống hôm nay vốn đã bị "lép vế", nhưng thơ của những người trẻ đang tìm tòi đổi mới với giọng điệu khác lạ lại càng khiến công chúng băn khoăn hơn? - Xin cùng chị gửi câu hỏi về sự thiếu vắng này đến nhà phê bình, cũng như nỗi lo âu về sự "lép vế" và nỗi băn khoăn về thơ trẻ.
Những chuyện buồn man mác ấy của một người Hà Nội thường ngày như bao người khác vẫn ám ảnh tôi khi nghĩ về gia đình, dòng tộc, về cuộc sống cá nhân chủ nghĩa trong biến đổi thời cục. Tôi thích mình dần mới hơn tinh khiết tạo, khác hơn về những điều muốn nói và cách nói. Hànôịmới có cuộc nói chuyện với thi sĩ Nguyễn Quang Hưng. Chẳng phải sao khi hôm qua cũng thế, hôm nay và mai sau cũng vậy, chúng ta vẫn lửa hương trên ban thờ, trong các dịp lễ lạt, tết nhất… vừa thương nhớ những bóng hình cũ, vừa khấn nguyện và hy vọng cho những mai sau tốt đẹp hơn, thanh tú hơn? Cũng như thế, bao lăm ý tưởng đẹp đẽ, cao cả và hiền từ mà ta nhận ra từ những lời dạy trong tôn giáo, tín ngưỡng, nếp sinh hoạt văn hóa, trong sự duy trì các phong tục, tập quán… cho đến nay và ngày mai, chúng sẽ còn hiện hữu trong đời sống.
Niềm trân trọng vẻ đẹp bền vững của kí vãng, với tôi, cũng có liên can với việc tìm thấy giá trị đương thời của chúng. Tôi quan hoài những giá trị vững bền được sản sinh, bồi đắp qua thời kì dài, cho đến hôm nay vẫn song hành và lung linh một cách sinh động, búng báng trong cuộc sống thông thường.
- Vì sao trong "Lòng ta chùa chiền" và cả tập thơ trước đó, lại cứ phải là thơ như văn xuôi mà không phải là thơ truyền thống, hay tiện dạng nào quen thuộc, dễ đọc? - Tập "Mùa Vu Lan" tôi in năm 2011 cũng vần điệu nối nhau đấy chứ! Lại có các bài lục bát nữa. Từ "Mùa Vu Lan", qua "Vườn ánh sáng", đến "Lòng ta chùa chiền" là sự biến đổi về cảm nhận và thao tác trong tôi, chúng rất tự nhiên, theo ý thích.
Có lần, một người quen hẹn gặp bố tôi ở gần chùa Quan Hoa bên hồ Thiền Quang, bố tôi đi từ Hà Đông ra, vòng đi vòng lại mãi mới nhận ra được. - Nhưng, những thí nghiệm ấy có thể lạc lối, nhất là khi nó không còn giữ được sự giản dị rất cần thiết của thơ? Anh có lo ngại về điều đó? - Cái giản dị là cái chúng ta vươn tới, nhưng về cách biểu hiện thì tôi nghĩ chẳng thể đơn giản.
Như là: "… Chiếu chùa nằm đợi yếm đào/Sao người để gió ra vào chiếu tôi…".
Thi sĩ trẻ Nguyễn Quang Hưng. Có sao dồn nén tây riêng ở bài thơ này, từ những điều bố tôi kể lại, về những ngôi nhà cũ với nếp sinh hoạt trong một gia đình thị dân Hà Nội, về những ngày khói lửa, về nỗi buồn thăm thẳm khi tỉnh thành dần đổi thay. Và, chính sự hài hòa kí vãng - thực tiễn để hướng tới mai sau cũng là một cách để xoa dịu mâu thuẫn, những xung đột diễn ra trong bản thân và trong đời sống hôm nay.
Việc đó sẽ thôi thúc, lôi kéo mình nghĩ ngợi, liên can và tác động vào việc khai khẩn, diễn tả tiếng nói. Và ngày một theo chiều hướng muốn vỡ hoang nhiều hơn ở sức hình dong chứ không muốn lệ thuộc vào thể loại nữa. Tôi cho rằng những gì mình hình dung, suy tưởng cần phải được biểu thị một cách thận trọng, như những sản phẩm của sự lựa chọn nghiêm túc… Chẳng hạn, khi viết bài "Từ thôn Nghĩa Lộ" - thơ tự do, tôi cứ nghĩ mãi về hoàng hôn trên cánh đồng, rồi từ từ viết ít một: "Cỏ rộng mãi/Cặp chuồn chuồn ớt cõng nhau bay từ nghìn năm trước/Đang hiện ra oắt con mây chiều…".
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét